Epson L3110, L3150, L3160, L3250 ya da L3252 kullanıyorsanız bu uyarıyla bir gün karşılaşmanız neredeyse kesin: yazıcı baskıyı keser, ışıklar yanıp söner ve bilgisayarda “atık mürekkep pedi ömrü doldu” gibi bir servis mesajı çıkar. Aramaya başladığınızda karşınıza ilk çıkan şey de “reset programı” olur. Bu yazıda uyarının ne anlama geldiğini, resetlemenin ne yaptığını ve ne yapmadığını, hangi durumda yalnızca sıfırlamanın yeterli olduğunu anlatıyoruz.
Uyarı aslında ne söylüyor?
Epson mürekkepli yazıcılar her kafa temizliğinde ve açılışta bir miktar mürekkebi kağıda değil, cihazın içindeki emici bir keçeye basar. Bu keçeye atık mürekkep pedi deniyor. Yazıcı pede ne kadar mürekkep gittiğini bir sayaçla takip eder. Sayaç sınıra geldiğinde, mürekkep taşıp cihazın içine yayılmasın diye baskıyı kilitler.
Yani uyarı bir yazılım arızası değil, fiziksel bir doluluk bildirimi. Yazıcıyı açıp kapatmak sonucu değiştirmez; sayaç aynı yerde durur.
Hangi modellerde görülüyor?
Uyarı, atık mürekkebi gövde içindeki pede biriktiren bütün L serisi EcoTank modellerinde çıkar. Atölyemize en sık gelenler:
- L3110 ve L3150: Türkiye’de en yaygın EcoTank modellerinden; iki klasik arızası var, kuruyan kafa ve dolan atık ped.
- L3160: L serisinin bir diğer yaygın modeli; ped uyarısı aynı mantıkla gelir.
- L3250 ve L3252: şu an en çok gelen gövdelerden. Ofislerde hafta sonu kapalı kalınca nozullar kurur, art arda yapılan temizlikler pedi hızla doldurur.
- L210, L220 ve L4150: yoğun kullanılan bu cihazlarda uyarı daha erken gelir.
Uyarının ne kadar sürede geleceği modelden çok kullanım alışkanlığına bağlıdır. Pedi dolduran ana etken baskı değil, kafa temizliği döngüleridir.
Sadece resetlemenin riski
İnternetteki reset programları gerçekten işe yarar: sayacı sıfırlar, kırmızı ışık söner, yazıcı yeniden basar. Sorun şu: sayaç sıfırlandı ama ped hâlâ dolu.
Yazıcı artık uyarı vermediği için pede mürekkep basmaya devam eder, ama emecek yer kalmamıştır. Bir süre sonra mürekkep alt kapaktan sızar; masaya, rafa bulaşır ve kötü durumda ana karta ulaşır. Kart mürekkeple temas ettiğinde, basit bir ped değişiminden kaçınmak çok daha pahalı bir arızaya dönüşür.
Programın kendisi de ayrı bir risk. İnternette dolaşan sıfırlama programlarının çoğu kırık (crack) sürümdür ve içinde virüs, trojan ya da bilgisayarı uzaktan ele geçiren zararlı yazılım bulunur. Program çalışırken antivirüsü kapatmanızı ister; o anda bilgisayarınızdaki şifreler, banka bilgileri ve dosyalar risk altına girer. Ofis bilgisayarında çalıştırıldığında aynı ağdaki diğer bilgisayarlara da yayılabilir.
Yazıcı tarafındaki risk daha kalıcıdır. Sıfırlama, yazıcının ana kartındaki EEPROM adlı hafıza yongasına doğrudan yazar; bu yongada seri numarası, kafa ayarları, mürekkep ve sayaç bilgileri tutulur. Yanlış model dosyası seçildiğinde, yazma sırasında kablo çekildiğinde ya da elektrik kesildiğinde EEPROM bozulur: yazıcı açılmaz, sürekli hata verir ya da seri numarasını kaybeder. Bu noktada iş ped değişimi olmaktan çıkar; ana kart değişimi gerekir ve çoğu modelde kart fiyatı yazıcının kendisine yaklaşır.
Doğru sıra: önce ped, sonra sayaç
- Kontrol. Pedin gerçekten dolup dolmadığına bakılır.
- Ped değişimi. Alt kapak açılır, mürekkep dolmuş keçe çıkarılır, yerine yenisi takılır; çevreye taşmış mürekkep temizlenir.
- Sayaç sıfırlama. Ped yenilendikten sonra bakım sayacı modele uygun yöntemle sıfırlanır.
- Test baskısı. Nozul kontrol sayfası basılır; renklerde eksik ya da çizgi varsa kafa temizliği yapılır.
Atölyemizde ped değişmeden yalnızca sayacı sıfırlama işlemini yapmıyoruz. Ped değişimi gövdenin açılmasını gerektirdiği için atölye işidir; yerinde yapılmaz. Ayrıntılar Epson atık ped sıfırlama sayfamızda.
Ne zaman yalnızca sıfırlama yeterli?
Resetleme kendi başına kötü bir işlem değil; yanlış olan, dolu pedin üzerine yapılmasıdır. Yalnızca sıfırlamanın anlamlı olduğu durumlar:
- Ped yeni değiştirildiyse. Ped yenilendikten sonra sayacın sıfırlanması zaten doğru sıranın ikinci adımıdır.
- Ped kontrol edildi ve gerçekten dolu değilse. Bazı modellerde uyarı, ped daha dolmadan da çıkabiliyor. Bunu anlamanın yolu pede bakmaktır; tahminle karar verilmez.
Bakım kutulu modellerde ise durum tamamen farklı. L6490 ve WF serisi gibi yazıcılarda atık mürekkep değiştirilebilir bir kutuya gider; kutu dolduğunda yenisi takılır ve yazıcı kendiliğinden devam eder. Bu yazıcılarda sıfırlama gerekmez.
Yaptım: kendi bilgisayarınızdan bakım ve atık sayacı
Mertelektro olarak bu iş için kendi programımızı hazırlıyoruz: Yaptım. Program henüz yayında değil; yayınlandığında Epson mürekkepli yazıcılarda kafa temizliği, püskürtme testi, test sayfası, mürekkep ve bakım kutusu durumu ücretsiz olacak. Atık pedin yüzde kaç dolduğunu da okuyacak; okumak yazıcıya hiçbir şey yazmıyor.
Ped dolup yazıcı durduğunda sayacı Mertelektro’dan alınan tek kullanımlık bir hakla sıfırlayabileceksiniz. Program bu işlemin pedi boşaltmadığını açıkça söylüyor: dolu pedle basmaya devam edilirse mürekkep taşabilir, ped değişimini öneriyoruz. Sıfırlama üreticinin resmi bir işlemi değildir ve üretici garantisini etkileyebilir; program bunları sıfırlamadan önce gösterip onayınızı alıyor. Bakım kutulu modellerde Yaptım sıfırlama sunmuyor, kutunun doluluğunu gösteriyor.
Yazıcınız şu an “atık mürekkep dolu” diyorsa programın yayınlanmasını beklemeyin; WhatsApp’tan model bilgisini yazın, ne yapılması gerektiğini birlikte belirleyelim.
Uyarının gelme süresini nasıl uzatırsınız?
- Temizliği ölçülü kullanın. Baskıda hafif bir bozulma gördüğünüzde arka arkaya temizlik çalıştırmak yerine bir kez çalıştırıp test sayfası basın. Üç döngüde iyileşme yoksa devam etmeyin; her döngü pede mürekkep basar.
- Cihazı düzenli kullanın. Uzun süre kapalı kalan yazıcının nozulları kurur, kuruyan nozul daha çok temizlik ister.
- Çizgili baskıda doğru adımı atın. Nozul testini okumayı Epson baskı kafası temizleme rehberimizde anlattık.
Yeni ped de zamanla dolar; bu bir arıza değil, bakım döngüsüdür. Canon’da aynı durum 5B00 koduyla çıkar; Canon 5B00 hatası yazımızda çözümü de aynı: önce ped, sonra sayaç. Cihazınızı servise getirmek isterseniz Beylikdüzü Epson yazıcı servisi sayfamıza bakabilir ya da doğrudan servis talebi oluşturabilirsiniz.